การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี มีสาเหตุหรือปัจจัยมาจากหลายด้าน เช่น ปัญหา ความต้องการ ความก้าวหน้าของศาสตร์ต่าง ๆ เศรษฐกิจ สังคม โดยอาจเป็นการปรับปรุงกระบวนการผลิต ลักษณะทางกายภาพ วัสดุ หน้าที่ใช้สอย ระบบกลไกการทำ งาน การใช้งาน รวมถึงประสิทธิภาพของวิธีการ สิ่งของเครื่องใช้หรือผลิตภัณฑ์
เทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีได้ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งเชิงเศรษฐกิจและสังคมไปทั่วโลก ปัจจุบันแนวโน้มโลกมีการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ให้ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว รวมถึงประเทศต่างๆ ได้เร่งพัฒนานวัตกรรมและนำมาใช้ในการเพิ่มมูลค่าผลผลิตและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตมากขึ้น ชุมชนหรือสังคมจึงจำเป็นต้องปรับตัวโดยการพัฒนาเทคโนโลยีหรือการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการประกอบอาชีพ เพื่อสร้างโอกาสในการแข่งขันทางธุรกิจที่ดีขึ้น ด้วยเหตุผลดังกล่าว การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีจึงมีสาเหตุหรือปัจจัยมาจากหลายด้าน
- ปัญหาหรือความต้องการของมนุษย์
- ความก้าวหน้าของศาสตร์ต่างๆ
- การเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ
- การเปลี่ยนแปลงด้านสังคม
- การเปลี่ยนแปลงด้านวัฒนธรรม
- การเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อม
- ปัญหาหรือความต้องการของมนุษย์
ความต้องการของมนุษย์ก็คือ ความอยากได้ ซึ่งเมื่อมนุษย์เกิดความอยากได้ จึงต้องพยายามดิ้นรนหาสิ่งที่สามารถตอบสนองความต้องการนั้น ๆ เมื่อร่างกายได้รับการตอบสนองแล้วก็จะเกิดความต้องการใหม่ ๆ ขึ้นทดแทน ดังนั้น ความต้องการของนุษย์จึงเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา
มนุษย์ต้องการปัจจัยพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต ได้แก่ อาหาร เครื่องนุ่งหุ่ม ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรค อีกทั้งยังต้องการปัจจัยอื่น ๆ เช่น การสื่อสาร ความปลอดภัย ดังนั้น เมื่อมนุษย์มีความต้องการที่เพิ่มขึ้น จึงเกิดการพัฒนาเครื่องมือ เครื่องใช้ ที่อาศัยเทคโนโลยีใหม่ ๆ เพื่อตอบสนองความต้องกรของมนุษย์ตลอดเวลา เพราะมนุษย์มีความต้องการเพิ่มมากขึ้น ความต้องการดังกล่าวก็จะเป็นตัวผลักดันให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีต่อไป เรื่อย ๆ จนกว่าจะตอบสนองต่อความต้องการของมนุษย์ในขณะนั้นได้ครบถ้วนสมบูรณ์
2. ความก้าวหน้าของศาสตร์ต่างๆ
ความก้าวหน้าของศาสตร์ต่าง ๆ จึงเกิดขึ้น จากความพยายามศึกษาวิจัย เพื่อค้นหาคำตอบใหม่ๆ ซึ่งจะส่งผลให้มนุษย์มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่สั่งสมมาตั้งแต่อดีตอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่สามารถพลิกรูปแบบวิธีการดำเนินชีวิตของผู้คนในสังคมได้ อีกทั้งยังมีความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์พื้นฐานแขนงใหม่ เช่น วิทยาการรับรู้ (Cognitive Science) ซึ่งเป็นการศึกษาการทำงานระหว่างสมองและจิตใจของมนุษย์ เพื่อที่จะค้นหาคำตอบ เช่น การเกิดปัญหาของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงการทำงานของสมองใน การตัดสินใจ ซึ่งวิทยาการรับรู้จะมีความสำคัญต่อการสร้างเทคโนโลยีและนวัตกรรม เช่น การศึกษา การทำงานของคลื่นไฟฟ้าสมองเพื่อใช้ติดต่อสื่อสารกับเครื่องจักร
ศาสตร์ หมายถึง สาขาวิชาหรือสาขาความรู้ต่างๆ เช่น ชีววิทยา เคมี ฟิสิกส์ และดาราศาสตร์ ซึ่งจัดเป็นวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ เศรษฐศาสตร์และสัมคมวิทยา จัดเป็นสังคมศาสตร์ เกษตรและวิศวกรรมจัดเป็นวิทยาศาสตร์ประยุกต์
3. การเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ
การเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจ เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับการผลิต การจัดจำหน่าย และการบริโภคภายในประเทศ ปัจจุบันสังคมโลกเป็นสภาพไร้พรมแดน ทำให้เกิดการแข่งขันด้านเศรษฐกิจมากขึ้น ธุรกิจขนาดเล็กในชุมชนมีช่องทางในการจำหน่ายที่เปิดกว้างขึ้นโดยอาศัยเทคโนโลยีการสร้างร้านค้าออนไลน์เพื่อเข้าร่วมขายของในตลาดออนไลน์ที่ไม่จำเป็นต้องมีหน้าร้าน
การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) หรือ เอไอ (AI) ช่วยในการออกแบบผลิตภัณฑ์ การใช้สื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) ในการโฆษณาและประชาสัมพันธ์สินค้า การใช้เทคโนโลยีใหม่ในการผลิตสินค้าหรือสร้างบริการที่มีประสิทธิภาพ การใช้เทคโนโลยีระบบกำหนดตำแหน่งบนพื้นโลก (Global Positioning System) หรือจีพีเอส (GPS) ในการบอกตำแหน่งลูกค้าและขนส่งสินค้าให้ถึงมือลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว ตลอดจนใช้แอปพลิเคชันในการติดต่อสื่อสารกับลูกค้าอยู่ห่างไกล
4. การเปลี่ยนแปลงด้านสังคม
สังคมมนุษย์เป็นสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา การเปลี่ยนแปลงทางสังคม (Social Change) เกี่ยวข้องกับระเบียบแบบแผนความสัมพันธ์ สถานภาพ และบทบาทของสมาชิกในสังคม เช่น โครงสร้างทางสังคมที่มีประชากร ผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น
ซึ่งทำให้ประสบปัญหาการขาดแคลนแรงงาน จึงต้องใช้หุ่นยนต์หรือเครื่องจักรมาช่วยในการผลิตสินค้าและบริการทดแทน
5. การเปลี่ยนแปลงด้านวัฒนธรรม
การเปลี่ยนแปลงด้านวัฒนธรรม หมายถึง การเปลี่ยนแปลงแนวคิด แนวทางปฏิบัติต่างๆ ที่คนในแต่ละวัฒนธรรมยึดถือนำมาเป็นเครื่องกำหนดพฤติกรรมของคนในสังคม เช่น ค่านิยมเกี่ยวกับความสวยงาม ศิลปะ ศาสนา ความคิด ความเชื่อ
ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของภาษาหรือเครื่องแต่งกาย เช่น การเปลี่ยนแปลงด้านเครื่องแต่งกาย ได้มีการนำเทคโนโลยีด้านการตัดเย็นมาใช้งาน เช่น จักรเย็บผ้าในปัจจุบัน มีการนำเทคโนโลยีคลื่นเสียงอัลตราโซนิกส์มาใช้ในการตัดเย็บของอุตสาหกรรมเสื้อผ้ากีฬา โดยคลื่นเสียงจะสามารถเย็บผ้าและตัดผ้าได้ในเวลาเดียวกัน ทำให้เกิดความเรียบในการต่อกันของผ้าทั้ง 2 ด้าน
6. การเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อม
การเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อม หมายถึง การเปลี่ยนแปลงของสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัวมนุษย์ ทั้งสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต รวมถึงสิ่งที่เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติ ได้แก่ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์เป็นผู้สร้างขึ้นซึ่งหลายประเทศมีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสิ้นเปลืองและเสื่อมโทรมลงอย่างรวดเร็ว
โดยเฉพาะอย่างยิ่งมลพิษจากพลาสติก มลพิษทางอากาศ และปรากฎการณ์สภาพอากาศที่รุนแรง เช่น คลื่น ความร้อนในประเทศเกาหลีใต้และประเทศปากีสถาน เหตุอุทกภัยที่เกิดขึ้นในประเทศอินเดีย คลื่นความหนาวที่ทวีปยุโรป พายุเฮอร์ริเคนทางตะวันออกของประเทศสหรัฐอเมริกา ทำให้มีการคิดค้นเทคโนโลยีใหม่ เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสิ้งแวดล้อม เช่น การคิดค้นจุลินทรีย์ที่สามารถย่อยพลาสติกได้ การพัฒนาเอนไซม์จากแบคทีเรียเพื่อช่วยย่อยพลาสติกให้รวดเร็วขึ้น การผลิตหลอดดูดน้ำโดยใช้วัสดุทดแทนพลาสติก เทคโนโลยีการจัดการขยะแบบครบวงจร (Integrated Solid Waste Management : ISWM)
วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีของการซักผ้า
จากรูป: สาเหตุหรือปัจจัยอะไร ที่ทำให้เทคโนโลยีการซักผ้าเกิดการเปลี่ยนแปลง?
นักเรียนคิดว่า ในอนาคตเครื่องซักผ้าจะเป็นอย่างไร
จงออกแบบโดยวาดรูป และอธิบายเครื่องซักผ้าในอนาคต ตามความคิดของนักเรียน